on yaşında eğitimine bir din adamının yanında başlayan Rousseau,daha sonra bir gravürcü ustasının yanında çalışmıştır. 1728-1738 yılları arasında değişik işler yaparak, uşak, sekreter, müzik hocası, tercüman olarak Fransa, İtalya ve İsviçre’de dolaşmıştır. Fransa’da yazıları yasaklanınca daha sonra aralarının açıldığı dostu David Hume’un daveti üzerine İngiltere’ye gitti. Kalvenist olarak vaftiz olmasına rağmen daha sonra Katolikliğe geçti fakat yine Kalvenizm’e döndü. Bu sebeple şehri Cenevre’de ateist olarak suçlandı. 1749′da Diderot’nun baş editörü olduğu Ansiklopedi adlı eserin müzik bölümünü kaleme aldı.

İnsanın modern dünya tarafından değiştirilmemiş, öz halinin daha üstün olduğu fikri ve uygar demokrasi anlayışına alt yapı oluşturan toplumsal sözleşme öğretisiyle ün kazanmıştır. Kendisi filozof sıfatını her ne kadar reddetse de, felsefi görüşüyle bir çok filozof ve yazarı etkisi altında bırakmıştır.

ESERLERİ

Discours sur les Sciences et les Arts (Bilimler ve Sanatlar Üzerine Konuşma),
Discours sur l’Origin et les Fondements de l’Ingalité parmi les hommes (İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Temeli ve Kökenleri),
émile au de l’éducation (Emile ya da Eğiti­me Dair),nouvelle heloise
Du Contrat Social (Toplum Söz­leşmesi),
Les Confessions (İtiraflar)
Lettre a D’Alembert sur les spectacles (Tiyatro Oyunları üstüne d’Alembert’e mektup)
Julie ou la Nouvelle Héloise (Julie ya da yeni Heloise)
Les Rêveries du promeneur solitaire (Yalnız Gezenin Düşleri)

Voltaire, Aydınlanma Çağı’nın yapısına uygun bir şekilde aynı zamanda hümanisttir de. Bu yüzden de Voltaire’i asıl ünlü yapan insan hakları konusundaki düşünceleri ve felsefi yazılarıdır. Eserlerinde kilisenin dogmalarını hicvettiği gib, aynı zamanda din ve ifade özgürlükleriyle ilgili yazılar da yazmıştır.

Yazın hayatında John Locke ve Isaac Newton’dan etkilenen Voltaire, kendisinden sonra da Victor Hugo, Nietzsche ve Thomas Paine gibi yazar ve filozofları etkilemiştir.A

BAŞLICA ESERLERİ

Oedipe (1718)
Zaire (1732)
Lettres philosophiques sur les Anglais (1733)
Le Mondain (1736)
Sept Discours en Vers sur l’Homme (1738)
Zadig (1747)
Micromegas (1752)
Candide (1759)
Dictionnaire philosophique (1764)
Épître à l’Auteur du Livre des Trois Imposteurs (1770)

Bir filozof olarak, Denis Diderot diğer filozoflardan çokca eleştiri almıştır. Bunun bir nedeni kendi içinde çelişkiye düştüğü söylenmesidir. Diğer bir nedeni ise fikirlerini düzenli ve derli toplu bir şekilde ifade edememesidir.

Bir yazar olarak ise, Diderot’nun edebiyata büyük katkılar sağladığı bir gerçektir. Diderot, yazarlığını icra ederken bile hikayelerinde felsefe ve felsefik ögeler bulundurmayı ihmal etmemiştir. Romanlarının çoğunluğu ise karşılıklı diyalog tarzındadır.

Önceleri çağının akımına uyup Hristiyanlık yerine Deizm’i benimsese de, dinler hakkında daha derin düşündükçe Ateizm’e inanmaya başlayan ve bir Ateist olarak ölen Diderot (31 Temmuz 1784), Fransız Saint-Roche kilisesine gömülmüştür.

1929 yılında, orta halli Kundera ailesinin ikinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Ludvík Kundera (1891-1971), 1948-1961 yılları arasında Brno Müzik Akademisi müdürlüğü yapmış olan, ünlü müzikolojist ve piyanist Leoš Janáček’in öğrencisiydi. İlk piyano derslerini babasından aldı ve ilerleyen yıllarda kendisi de müzikoloji üzerine çalışmalar yaptı.

Lise eğitimini 1948 yılında Brünn’de bitirdikten sonra, Charles Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesinde, edebiyat ve estetik üzerine eğitim gördü. İki dönem sonra Film Akademisine geçti ve yönetmenlik konusunda ilk makalelerini yazdı fakat daha sonra çalışmalarını politik baskı yüzünden durdurmak zorunda kaldı.

İkinci Dünya Savaşı’nın sonunda Komünist Parti’ye üye oldu. Ancak 1948′in şubat ayında partiden çıkarıldı.1950 yılında da bir diğer Çek yazar Jan Trefulka Komünist Parti’ye karşı faaliyetlerde bulunmaktan, partiden uzaklaştırıldı. Trefulka o günlerde gerçekleşen olayları 1962 yılında yazdığı Pršelo jim štěstí (Onlardan Yükselen Mutluluk) romanında anlattı, Kundera’ysa o günlerde başına gelenleri bir şaka olarak görmüş olacak ki, partiden çıkarılma sürecinde başına gelenleri anlattığı kitabının ismini Žert (Şaka) koydu. 1956 yılında Komünist Parti’ye tekrar giren Milan Kundera, 1976 yılında ikinci kez, Václav Havel gibi ünlü yazarlar ve sanatçılarla birlikte partiden ihraç edildi.

1968′deki Rus istilasından sonra, Prag Müzik ve Sanatlar Akademisindeki görevinden uzaklaştırılan Kundera, politik baskılara dayanamayarak Fransa’ya göç etti ve 1981 yılında Fransa vatandaşı oldu.1979 yılında yazdığı Gülüşün ve Unutuşun kitabından sonra Çekoslovak Hükümeti, vatandaşlık hakkını geri verdi.

1980 yılında Gabriel Garcia Marquez’in aldığı Commonwealth Ödülü’nü, 1981 yılında Tenesse Williams’la paylaştı.En bilinen romanı Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği 1988 yılında Philip Kaufman tarafından sinemaya uyarlandı.1983 yılında Michigan Üniversitesi tarafından fahri doktora unvanı verilen Kundera 1985 yılında da Kudüs Ödülüne layık görüldü.

Çağımızın en başarılı düşünsel roman yazarı ve varoluşçuların sonuncusu olarak nitelendirilen Kundera’nın son kitabı Perde, 2005 yılında yayınlandı.
[Alıntı-vikipedi]
~~
İlk başta şunu belirtmek gerek; kundera çağımızın önemli düşünürlerinden ve aydınlarından biri. Anlatımı, ifadeleri, fikirleri, deha’sı… Her şeyden önce insana heyecan veren bir üslubu var, her kelimesinde farklı bir anlam ve ‘aynı’lık bulmak, varoluşunuzun hafif kılındığı bir tanıdık hissi… Ya da benim gibilerin, bunu ben düşünmeliydim/söylemeliydim hadsizliklerine yol açan etkisi, inanılmaz bir düşünür, varoluşun son temsilcisi, her şeyden önce bir yazar, kelimeleri altüst eden ve devinim katan… Hiçbir şeyi olmasa bile, düşünceleri her şeye bedel.
~~
Eserleri:
Romanları: Şaka • Gülünesi Aşklar • Yaşam Başka Yerde • Ayrılık Valsi • Gülüşün ve Unutuşun Kitabı • Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği • Ölümsüzlük • Yavaşlık • Kimlik • Bilmemek

Kurgusal olmayan kitapları: Roman Sanatı • Saptırılmış Vasiyetler • Perde
Oyunları: Jacques ve Efendisi
~~
Var olmanın dayanılmaz hafifliği’nden:
Varolmanın vazgeçilmez karmaşası…
Hayat boşluklardan oluşur; anne ve babamızın bir anlık boşluğunda, bir kadının rahim boşluğunda, kimlik arayışında düştüğümüz boşluklarda… Ve bu boşluğa hep bir anlam verme süreci olur yaşam macerası.
Doğduğumuz andan, ölmeye bir adım daha yaklaştığımız her gün aynı soruları tekrarlar beyin hücrelerimiz: Varoloşumuzun anlamı ne?
…
“Yavaşlığın düzeyi anın yoğunluğuyla, hızın düzeyi unutmanın yoğunluğuyla doğru orantılıdır.”
…
Şimdi kendinize şunları sormanızı istiyorum:
İnsan gerçeği ne diye söylemeli?, Bizi böyle yapmaya zorlayan ne?, İçtenliği niçin bir erdem olarak görmemiz gerekiyor?, Başkalarının hayatı mı yaşamak istediğimiz?, Hayatımız tekrarlar karmaşası mı?, Hepimizin balık olduğunu öne süren bir deliyle karşılaşsanız, onunla tartışır mısınız ona yüzgeçleriniz olmadığını göstermek için önünde soyunur musunuz?, Sizi hayalleriniz mi yönetiyor yoksa gördükleriniz mi?, Sizin gücünüz ‘var olmanın dayanılmaz hafifliğine’ kapılıp gidiyor mu yoksa beyniniz altında ezilmekte mi bedeniniz?
Hangisi daha olumlu; ağırlık mı, hafiflik mi?
Siz kimsiniz?
…
~~
ELanesse

M.Ö. 469–399 yılları arasında yaşamış olan ünlü Yunanlı düşünür. Heykelci Sofroniskos ile ebe Fenarete’nin oğlu olan Sokrates (Yunanca: Σωκράτης, M.Ö. 470 Alopeke, Attika – M.Ö. 399 Atina) Yunan Felsefesinin kurucularındandır.

Sokrates’in felsefedeki ve felsefe tarihindeki önemi, onun bilinçli ve ahlaki kişiliğin bulunduğu yer olarak ruh kavramını bulmuş olmasından kaynaklanır. Felsefenin merkezine insanı geçiren, insanın kendisiyle, evrenle ve toplumla olan ilişkisinin ne olduğunu ve ne olması gerektiğini araştıran, insan yaşamının kişisel, toplumsal ve ahlaki boyutunu ön plana çıkaran Sokrates, insanlara özsel bileşenlerinin ruh olduğunu, onların ruhlarına özen göstermeleri gerektiğini anlatmaya çalışmış, bu düşüncesini ifade etmek, onu eylemleriyle somutlaştırmak için de, yaz kış çıplak ayakla ve ince bir entariyle dolaşmıştır.

Sokrates genellikle ahlak felsefesinin, yani değer öğretisinin kurucusu olarak bilinirse de, ondan geriye kalan şey, bir öğretiden çok, kişilerin bilincine, özlerinin ne olduğunu göstermeye yönelik bir çabadır.

Sofistlere karşı koyanların başında yer alan, İlkçağın en büyük düşünürlerinden biri olan Sokrates, Sofistlere karşı koyar, ama onlarla birleştiği yönleri de vardır. Çünkü Sokrates de, Sofistler gibi, gelenek ve törelerin oluşturduğu ölçüler üzerinde düşünmeyi kendisine ilke yapmıştır.

Sokrates, Sofist – Sophistes, bilgici –değil, filozof – philosophos, bilgi sever –olduğunu söyler; bilgiyi elde bulundurduğuna değil, onu sevip aradığına inanır; kendisi kendini bildiği gibi, kendilerini bilmelerini (“kendini bil!”) başkalarından da ister. Araştırmanın (dialogun) dış şeması şöyledir: Konuşmaya başlarken Sokrates, hep kendisinin bir şey bilmediğini söyler. Karşısındaki de, tersine, hep bilgisine pek güvenmektedir, ama ileri sürdükleri de hep pek derme çatma şeylerdir. İşte Sokrates’in ünlü ironie’si (alayı) bu karşıtlık içinde belirir. Bundan sonra da Sokrates, konuştuğu kimsede “doğru”yu meydana çıkarmaya girişir; onun deyişiyle: Ruhta uyku halinde bulunan düşünceleri “doğurtmaya” uğraşır. Bu sanatına da, annesinin ebeliğine bir anıştırma olarak, maieutike (doğum yardımcılığı, ebelik) adını veriyor. Bu tekniğin temelinde, disiplinli, sıkı bir düşünme ile “doğru”nun bulunabileceğine bir inanma gizlidir; ruhta saklı doğrular var; bunlar herkes için ortak olan doğrulardır; bunlar, sorup soruşturma ile üzerlerinde durup düşünme ile yukarıya çıkarılabilir, bilinir bir hale getirilebilirler.

Sokrates’in kullandığı yöntem, tüme –varım (epagoge, inductio) yöntemidir. Aristoteles, Sokrates’i bu yöntemin bulucusu diye gösterir. Ancak, Sokrates gelişigüzel bir araya getirilmiş tek tek haller arasında bir karşılaştırma yaptığı için, tam bir tümevarım yöntemi geliştirdiği söylenemez.

Gözde Ateş